Wiskundige symbolen: wat betekenen ze en hoe gebruik je ze?

Wat zijn wiskundige symbolen?

Ze worden weergegeven met symbolen waaraan volgens de taalregels een specifieke betekenis wordt toegekend.

Het gebruik van wiskundige tekens maakt het mogelijk om ingewikkelde bewerkingen snel en beknopt weer te geven. Het lezen ervan is echter alleen mogelijk wanneer de afzonderlijke tekens correct worden geïnterpreteerd.

De meest gebruikte wiskundige tekens

We onderscheiden verschillende soorten wiskundige tekens die dagelijks in de typografie worden gebruikt. Daaronder vallen onder meer symbolen uit de logica en de wiskundige analyse, evenals symbolen voor bijvoorbeeld functies. Tekens waarvoor gespecialiseerde vakkennis nodig is, worden vooral door deskundigen gebruikt.

De bekendste wiskundige tekens zijn echter de symbolen die belangrijke relaties en bewerkingen aangeven, vooral rekenkundige symbolen. Het kunnen interpreteren ervan is zelfs nuttig voor mensen buiten het wiskundige vakgebied. Tot de meest gebruikte tekens van dit type behoren:

Het plus- (+) en minteken (–)

Deze symbolen worden gebruikt om respectievelijk optellen en aftrekken aan te geven, bijvoorbeeld 10 + 5 = 15 of 20 – 5 = 15. Ze hebben dezelfde positie en breedte als de andere wiskundige operatoren. Het minteken wordt ook vaak weergegeven met een koppelteken (-).

Het gelijkheidsteken (=) en ongelijkheidstekens (≠, <, >, ≤, ≥)

Het gelijkheidsteken „=” wordt geplaatst tussen elementen die aan elkaar gelijk zijn, bijvoorbeeld 2 + 2 = 4. De verschillende ongelijkheidstekens gebruiken we om aan te geven dat twee elementen niet gelijk zijn, bijvoorbeeld:

• het kleiner-danteken (<) geeft aan dat het getal of de uitdrukking ervoor kleiner is dan wat na het teken komt, bijvoorbeeld 6 < 7;
• het groter-danteken (>) geeft aan dat het getal of de uitdrukking ervoor groter is dan wat erna komt, bijvoorbeeld 7 > 6;
• het kleiner-dan-of-gelijk-aan-teken (≤) betekent dat het element ervoor kleiner dan of gelijk aan het element erna is, bijvoorbeeld 10 ≤ 11;
• het groter-dan-of-gelijk-aan-teken (≥) betekent dat het element ervoor groter dan of gelijk aan het element erna is, bijvoorbeeld 11 ≥ 11.

Het vermenigvuldigingsteken (×) en deelteken (÷)

De tekens „×” en „÷” worden in teksten gebruikt om respectievelijk vermenigvuldiging en deling aan te geven, de belangrijkste rekenkundige bewerkingen. Bijvoorbeeld: 5 × 2 = 10 en 10 ÷ 2 = 5. Vooral in handgeschreven notatie wordt het teken „÷” soms vervangen door het vereenvoudigde symbool „:” of door een breukstreep „/”. Het teken „×” kan ook de vorm van een punt „⋅” aannemen.

Overige wiskundige symbolen

Er bestaan ook veel wiskundige tekens die minder vaak worden gebruikt en daardoor minder herkenbaar zijn. Voorbeelden zijn tekens:

• die in de wiskundige logica worden gebruikt, zoals het symbool „&”, dat een conjunctie aanduidt en als „en” wordt gelezen;
• die in de meetkunde en topologie worden gebruikt, zoals „⟂”, dat loodrechtheid aanduidt;
• die in de wiskundige analyse worden gebruikt, zoals het machtsymbool in „2²”, dat wordt gelezen als twee tot de tweede macht;
• die verzamelingen en structuren aanduiden, zoals het teken „Z”, dat de verzameling van gehele getallen aangeeft;
• die naar specifieke functies verwijzen, zoals „cos”, de goniometrische functie cosinus.

Dit soort tekens komen we vooral tegen in vakliteratuur, met name in studieboeken en wetenschappelijke artikelen. Toch is het nuttig om te weten dat ze bestaan en de afzonderlijke symbolen goed van elkaar te kunnen onderscheiden. Daardoor wordt het interpreteren van veel teksten nog eenvoudiger.